Χτες το βράδυ πήγα σινεμά και είδα την ταινία Avatar. Περίμενα μια συνηθισμένη ταινία δράσης, με ολίγη φαντασία και πολλά εφέ. Αντ’ αυτού, παρακολούθησα ένα παραμύθι με πάρα πολλές αλληγορικές προεκτάσεις που αφορούν την επιβίωση του ανθρώπινου είδους.
Παραμύθι: σύντομη αφήγηση με μεταφυσικά στοιχεία που αποτυπώνει τη βιωματική συλλογική εμπειρία μιας κοινωνικής ομάδας. Αλήθεια χρειαζόμαστε τα παραμύθια; Η άποψη ότι μας χρειάζεται η ακριβής απεικόνιση της σημερινής πραγματικότητας τείνει να επικρατήσει. Οι ρεαλιστές, μέλλοντες επιτυχημένοι και έξυπνοι δεν έχουν καιρό για παραμυθάκια και όνειρα. Εδώ μες στα σκατά για να επιπλεύσεις σαν το πιο ελαφρύ σκατό. Επειδή όμως από ελαφριά σκατά έχουμε χορτάσει (κάθε φορά με τη λέξη σκατό μου ‘ρχεται στο μυαλό ο Γιάννης Μαρίνος που γράφει στο ΒΗΜΑ), μήπως είναι καλό να βλέπουμε που και που κάτι διαφορετικό; Το παραμύθι δεν έχει σκοπό να κοιμίσει ή να φέρει τη λήθη και την προσωρινή αφασία. Ίσα ίσα με τον ιδιαίτερο τρόπο του αφυπνίζει συνειδήσεις, καλλιεργεί τη σκέψη και δίνει κάποιες φορές όραμα και προοπτική. Το να αρνείσαι την ύπαρξη της πραγματικότητας είναι ανώφελο. Το να ονειρεύεσαι όμως κάτι καλύτερο είναι η πεμπτουσία της ανθρώπινης ιδιότητας.
Βέβαια όλα αυτά μπορούν να χαρακτηριστούν ρομαντικά, αφελή ή και γω δεν ξέρω τι άλλο. Όμως αναρωτιέμαι (που λέει και ένας μικρός φίλος μου) το να θέλεις να σωθεί ο πλανήτης και κατ’ επέκταση και το είδος σου είναι ρομαντικό; Όλο και περισσότερο γίνεται φανερό ότι αν συνεχιστεί έτσι η κατάσταση με μερικούς δεκάδες να εκμεταλλεύονται τις πλουτοπαραγωγικές φυσικές πηγές σε βάρος των υπολοίπων δισεκατομμυρίων και του ίδιου του πλανήτη, τα ψωμιά μας στο μάταιο τούτο κόσμο είναι λίγα. Θα μου πείτε αυτοί δεν το σκέφτονται; Δεν ξέρω και ούτε με ενδιαφέρει. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να συνειδητοποιήσω -και να βοηθήσω όσο μπορώ και άλλους να το κάνουν- ότι η ατομική μου ύπαρξη εμπεριέχεται στη συλλογική. Με άλλα λόγια, θέλω να προσπαθώ για να περνάω καλά, αλλά δεν ξεχνάω ποτέ ότι η ατομική μου ευημερία είναι άρρηκτη συνάρτηση της συνολικής ευημερίας. Όχι μόνο της ανθρώπινης, αλλά όλου του φυσικού κόσμου. Γιατί εντάξει, μπορεί κάποιους ηλίθιους που πιστεύουν σε φωστήρες, εθνάρχες και άλλους παπάρες να τους ξεγελάω, να τους κρατάω καθυστερημένους, πεινασμένους και τρομοκρατημένους, αλλά με τη φύση τι κάνω; Τι σκατά θα κάνουν οι μεγάλοι φωστήρες της (αν)ελεύθερης αγοράς και του καπιταλισμού όταν δε θα χουν οξυγόνο οι είλωτές τους να αναπνεύσουν; Τι σκατά θα κάνουν όταν μας πνίξουν οι ωκεανοί; Θα τους βάλουν μπροστά σε μια τηλεόραση να αποβλακώνονται μετά από 14 ώρες εξαντλητική, με ψίχουλα αμειβόμενη δουλειά; Όσο πιο γρήγορα καταλάβουμε ότι η ελευθερία μας δεν σταματάει εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου, αλλά ότι μας αφορά σαν σύνολο ενταγμένο στο φυσικό περιβάλλον, όσο πιο γρήγορα συνειδητοποιήσουμε ότι οι άρχοντες του κόσμου δεν δίνουν δεκάρα για μας και το περιβάλλον και ούτε πρόκειται να δώσουν, όσο πιο καθαρό μας γίνει ότι είμαστε πολλοί και έχουμε δίκιο, τόσο μεγαλύτερες πιθανότητες έχουμε να επιβιώσουμε σαν είδος και να ευημερήσουμε σα μονάδες.
Δεν έχουμε ανάγκη την υποκουλτούρα που σερβίρεται αφειδώς από παντού. Δεν έχουμε ανάγκη τις μεσημεριανές εκπομπές που ασχολούνται με πράγματα που δεν μας αφορούν, δεν μας βοηθούν, δεν έχουν καμιά σχέση με μας. Δεν έχουμε ανάγκη τους ποδοσφαιριστές που παίρνουν εκατομμύρια, τους τραγουδιστές που πουλάνε τη φωνή και τον κώλο τους για μερικές χιλιάδες, τα μοντέλα, τις παρουσιάστριες, τους σταρ και τη showbusiness. Δεν έχουμε ανάγκη την έννοια business να υπεισέρχεται στην ψυχαγωγία και την τέχνη. Δεν έχουμε ανάγκη τους ωραίους πρίγκιπες και τις κοιμισμένες βασιλοπούλες. Δεν μας χρειάζεται να πιστέψουμε ότι όλα πουλιούνται και αγοράζονται. Γιατί πολύ απλά δεν είναι έτσι στη φύση.
Δεν έχουμε ανάγκη τα αφεντικά, τους μεσάζοντες, τους αεριτζήδες γραβατωμένους, τους οπλισμένους τοποτηρητές της τάξης, τους χαμογελαστούς μπαλκονάτους πολιτικάντηδες, τους Πρετεντέρηδες και τους Αναστασιάδηδες. Δεν έχουμε ανάγκη τους κάθε λογής κερατάδες που παρασιτούν εις βάρος μας. Δεν έχουμε ανάγκη την ανταγωνιστικότητα, τις αγορές, τα Σύμφωνα Σταθερότητας, τα Ευρωσυντάγματα, τις Συμμαχίες των Πρόθυμων, τα ΝΑΤΟ, ΔΝΤ, ΕΚΤ και όλα αυτά που συμφωνήθηκαν για μας χωρίς εμάς για να κάνουν τη σεξουαλική συνεύρεση πιο εύκολη γι αυτούς, πιο επίπονη για μας.
Να θυμηθούμε το όνειρο. Να οραματιστούμε την κοινωνία ίσων και διαφορετικών σε αρμονία με τη φύση. Να πιστέψουμε στη δυνατότητα της παραγωγής από τον καθένα ανάλογα με τις δυνατότητές του στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του. Να πιστέψουμε στη δύναμή μας.
Για να έχουμε να αφήσουμε κάτι στα παιδιά μας…